Trầm hương là cái tên không xa lạ với nhiều người, nhưng trầm hương là gì thì ít ai hiểu rõ. Theo dân gian, hương trời bay theo gió đáp vào chỗ bị thương trên cây Dó Bầu, hòa vào nhựa chảy ra, hun đúc theo thời gian, tạo thành trầm, chứa đựng linh khí đất trời. Tuy nhiên, cây trầm hương thực sự là phần gỗ chứa nhiều nhựa thơm sinh ra từ thân cây Dó, thường mọc ở những cánh rừng già Nam Bộ. Do tác
động của khí hậu, côn trùng, thời tiết tạo nên những tổn thương trên thân cây tạo ra Trầm hương. Khi cây Dó bị tổn thương, cây sẽ tiết ra chất nhựa, phần gỗ bị tổn thương được tích dầu trở thành một loại gỗ thơm, đó là trầm hương.
Đây chính là cách nhận biết gỗ trầm hương, giúp cho những người phu trầm phát hiện ra cây có trầm hương, thường sẽ là những cây bị giông gió làm gãy cành, bị sét đánh hay bị bom đạn găm vào. Thời gian tổn thương càng lâu thì lượng dầu tích tụ càng nhiều, trầm hương chất lượng thường từ 10 đến 100 năm. Trầm hương được chia làm 4 loại chính:
Kỳ nam: là loại trầm hương đặc biệt quý hiếm, giá trầm hương Kỳ nam lên đến hàng tỷ đồng – cao nhất trong các loại trầm vì đặc tính khó khai thác. Trầm Kỳ nam có lượng dầu lớn nhất trong các loại trầm, mềm và dẻo, mùi hương đầy đủ vị cay,đắng, thơm, ngọt, khói xanh bay thẳng lên cao. Trầm rễ: gần giống trầm Kỳ nam, nhưng không có được độ hoàn hảo như Kỳ nam. Rễ cây chìm hoàn toàn dưới nước hình thành nên Trầm rễ. Với đặc tính khó khai thác và giá trị kinh tế cao, trầm rễ chủ yếu được mua bán qua tay nhanh chóng mà không bày bán trên thị trường. Trầm kiến: là loại trầm có lỗ, hang do kiến đục làm tổ trên cây. Nếu trầm rễ chìm hoàn toàn dưới nước thì trầm kiến chỉ chìm lửng dưới nước. Mức giá trầm hương kiến dao động từ vài trăm triệu trở lên, là một loại trầm khá quý hiếm trong tự nhiên. Trầm kiến cũng được chia thành nhiều loại: Kiến xanh, kiến điệp, kiếm kim, kiếm vách lầu, kiến g*i, kiến lỗ, kiến trắng, kiến đen đụp. Trầm tốc: là loại trầm được hình thành trên thân cây Dó, chất đặc, không có lỗ. Với mức giá trầm hương từ vài trăm đến vài triệu đồng, trầm tốc được ưa chuộng và thông dụng trên thị trường hiện nay. Chất lượng của trầm tốc nằm ở mức ổn định, cùng mức giá hợp túi tiền, trầm tốc trở thành lựa chọn tối ưu cho những người muốn sở hữu. Công dụng của trầm hương:
Trầm hương là dược liệu quý: Trầm hương là vị thuốc quý hiếm trong đông y, có tác dụng giáng khí, nạp thận, bình can tráng nguyên dương, chưa các bệnh đau bụng, đau ngực, nôn mửa, hen suyễn, lợi tiểu, giảm đau, trấn tĩnh, cấm khẩu, hạ sốt, khó thở, thổ huyết…
Tính hấp dẫn của hương trầm: Trầm có mùi thơm hơi hắc, tính chất cháy cao, trầm hương đốt sẽ tỏa ra mùi rất thơm không thể trộn lẫn với một loại hương thơm nào khác, được cho là hương thơm hữu ích bậc nhất. Nhiều nơi có tập quán đốt trầm hương hoặc nhang được sản xuất từ trầm hương trong dịp cúng bái, lễ tết. Trầm hương được xem như là vật truyền cảm giữa con người thực tại với thế giới tâm linh. Xông trầm hương còn giúp kích thích gia tăng tài lộc và vượng khí, đặc biệt xông trầm trong phòng ngủ sẽ giúp tạo bầu không khí trong lành, dễ chịu, đem lại giấc ngủ sâu hơn. Ngoài ra đốt trầm tại nơi làm việc cũng giúp giảm căng thẳng, đem lại sự minh mẫn giúp công việc thuận lợi hơn. Tính chất đặc biệt của tinh dầu trầm hương: Tinh dầu trầm hương là chất lỏng màu vàng hoặc màu hổ phách, nhớt, dẻo, sánh, có mũi thơm ấm áp mà nồng nàn đặc trưng của gỗ, dịu nhẹ mà không gắt, có thể phòng bệnh ung thư. Tinh dầu trầm hương còn được dùng làm chất định hương, sử dụng trong sản xuất các loại chất thơm, nước hoa, mỹ phẩm cao cấp. Nhờ có tinh dầu trầm hương mà các loại mỹ phẩm tỏa ra mùi thơm dịu dàng và quyến rũ. Các loại kem dưỡng da, nước hoa có tinh dầu trầm hương có khả năng xóa vết nám, mụn, tàn nhang, làm đẹp da…
Trầm hương còn được sử dụng để chế tác vòng tay tay trầm hương, là một loại vật phẩm phong thủy được ưa chuộng, săn tìm nhiều hiện nay.
Đeo vòng tay trầm hương giúp kiềm chế sự bực tức nóng giận, nhắc nhở người đeo luôn từ bi hỉ xả. Mùi hương trầm tỏa ra từ chiếc vòng tay còn giúp tinh thần sảng khoái và minh mẫn, giảm căng thẳng trong cuộc sống. Không phải tự nhiên mà trầm hương được xem như một sản vật có giá trị quý hơn cả vàng. Ngoài hương thơm đầy mê hoặc mà tinh dầu trầm hương tỏa ra, trầm hương còn mang ý nghĩa tâm linh rất độc đáo cùng với những công dụng thần kỳ như là một vị thuốc quý hiếm.
