13/05/2026
-Gapisz mi się na kolczugę?
-Zerknąłem tylko.
W rekonstrukcji wczesnego średniowiecza najbardziej popularną wersją kolczugi jest ta o kształtcie przypominającym współczesny t-shirt – z otworem na głowę, krótkim rękawem i sięgająca nieco poniżej pasa. Rekonstruowane w ten sposób kolczugi mają swoją podstawę źródłową. Właśnie tak wygląda zachowana niemal w całości kolczuga z pochówku w Gjermunbdu, datowana na drugą połowę X wieku. Uzupełnienie stanowi także ikonografia z tego okresu.
W XI wieku zachodzi jednak istotna zmiana w kwestii tego, jak kolczugi zaczynają wyglądać.
Najbardziej znaczącą modyfikacją jest pojawienie się kaptura zintegrowanego z koszulką kolczą. Ciężko precyzyjnie stwierdzić, kiedy to rozwiązanie zostało zastosowane po raz pierwszy. Przypuszczalnie można je wiązać z pojawieniem się hełmów stożkowatych – takich jak te odkryte w jeziorach Lednickim i Orchowskim. Najstarsze przedstawienie, które można (z dużą dozą ostrożności) uznać za kaptur, pochodzi z „Prayer Book of Archbishop Arnulf II of Milan” (998-1018). Natomiast od połowy XI wieku przedstawienia kolczug ze zintegrowanymi kapturami stają się powszechne i pojawiają się w wielu popularnych źródłach, takich jak Tkanina z Bayeux.
Długi rękaw, rzecz praktycznie niespotykana w rekonstrukcji wczesnego średniowiecza, pojawia się w ikonografii już w pierwszej połowie XI wieku. Za najstarsze przedstawienie takiej kolczugi należy uznać „St. Gallen Codex” (1025-1050). W kolejnych latach zwiększa się liczba takich przedstawień, a w początkach XII wieku można przyjąć je już za standard.
Lista ikonografii od prawego górnego rogu:
- Egerton - Prayer book of Archbishop Arnulph II of Milan (998-1018)
- St. Gallen Codex (1025-1050)
- Biblioteca Digital Hispanica Mss4 (1066-1100)
- Évreux, BM, lat. 131 (1075-1100)
- Apocalypse of the Saint Sever (1028-1072)
- Quintus Horatius Flaccus (1050-1100)
Właściciel kolczugi: Majorek
Twórca: Warsztat Kowalski - Daniel Szczepański
Ikonografia dzięki:
- Medieval Advisor
- Manuscript Miniatures