ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΠΕΡΓΗΣ
ΑΠΟΦΟΙΤΟΣ ΓΕΜΟΛΟΓΙΑΣ
ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΣ ΓΛΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
Gemmological Association and Gem Testing Laboratory (UK)
The Gemmological Association of Great Britain: www.gagtl.ac.uk/gagtl
2003 1o ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗ
ΓΕΜΟΛΟΓΙΑ (Gemology)
Είναι η επιστήμη που μελετάει τους πολύτιμους λίθους.
Η γεμολογία είναι ένας κλάδος της ορυκτολογίας και κατ’ επέκταση της γεωλογίας. Ο ειδικός γε
μολόγος καλείται να ταυτοποιήσει τον πολύτιμο λίθο, δηλαδή να προσδιορίσει ποια ακριβώς πέτρα είναι η εξεταζόμενη. Εν συνεχεία να αποφανθεί αν είναι φυσικός ή συνθετικός λίθος, και τέλος να τον αξιολογήσει, δηλαδή να κάνει εκτίμηση για την αξία του.
Το γεμολογικό εργαστήριο χρησιμοποιεί διάφορα εξειδικευμένα όργανα. Το κυριότερο είναι το μικροσκόπιο με το οποίο ο ειδικός στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να κάνει πλήρη εκτίμηση για την πέτρα. Συμπληρωματικά υπάρχει το διαθλασίμετρο (refractometer) το οποίο μετράει την διάθλαση του φωτός ( δηλ. την απόκλιση της ακτίνας) μέσα από την εξεταζόμενη πέτρα. Κάθε υλικό έχει την δική του γωνία διάθλασης, οπότε από την τιμή που θα μας δώσει το διαθλασίμετρο μπορούμε να προσδιορίσουμε το υλικό. Με την μέτρηση του ειδικού βάρους επίσης, μπορούμε να ταυτοποιήσουμε το υλικό. Η γραμμή σκόνης είναι ένα άλλο στοιχείο που μας βοηθάει στην ταυτοποίηση. Ένα ακόμη όργανο της γεμολογίας είναι το φασματοσκόπιο (spectroscope), το οποίο εξετάζει τον τρόπο που το εξεταζόμενο υλικό αναλύει το λευκό φως. Αναλόγως με τον τρόπο που αποκλίνουν οι ακτίνες προσδιορίζουμε το υλικό. Η εκτίμηση της αξίας τέλος, έχει να κάνει με την καθαρότητα της πέτρας, την κοπή, την ποιότητα και σπανιότητα του χρώματος, κ.λ.π.
Η λέξη γεμμολογία είναι εξελληνισμένη η λέξη gemology, (gem=πολύτιμο). Για την λέξη γεμολόγος, που αναφέρεται στον ειδικό εκτιμητή πολύτιμων λίθων, υπάρχει η αντίστοιχη ελληνική λέξη λιθογνώμων, ή λιθογνώστης. Οι λέξη αυτή χρησιμοποιήθηκε από τον νεοσοφιστή φιλόσοφο Φιλόστρατο, που έζησε περί το 300 μ.Χ., ο οποίος είχε γράψει το βιβλίο «Λιθογνωμικόν». Το βιβλίο αυτό, αναφερόταν στην περιγραφή και την αναγνώριση των πολύτιμων λίθων. Ατυχώς, οι λέξεις αυτές έχουν περιπέσει σε πλήρη αχρηστία, και είναι παντελώς άγνωστες, ακόμα και στους ασχολούμενους με αυτό το αντικείμενο.
