24/07/2026
👉 មេរៀនចំនួន ៥ ត្រូវចងចាំជានិច្ច !
ថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះ គឺជាថ្ងៃរំលឹក ១ ឆ្នាំ នៃការឈ្លានពានយ៉ាងកម្រោល ឃោឃៅរបស់យោធាថៃ មកលើប្រទេសកម្ពុជាដោយចាប់ផ្តើមពីតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ មុននឹងរាលដាលទៅកាន់តំបន់មួយចំនួនតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ សង្គ្រាមឈ្លានពានទ្រង់ទ្រាយធំមួយទៀតបានផ្ទុះឡើងពីថ្ងៃទី៧-២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលម្តងនេះការវាយប្រហារឈ្លានពាន បានរីករាលដាលទៅគ្រប់សមរភូមិតាមបណ្តោយព្រំដែនជាង ៨០០ គីឡូមែត្រ ដោយយោធាថៃបានប្រើប្រាស់កម្លាំងយ៉ាងពេញទំហឹង ទាំងជើងគោក ជើងអាកាស និងជើងទឹកដើម្បីឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា។ ហេតុការណ៍នេះបានបន្សល់ទុកនូវការបាត់បង់ជីវិត ការរងរបួស ការបែកបាក់គ្រួសារ និងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ ការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់មួយផ្នែកនៃទឹកដីកម្ពុជាដោយកម្លាំង ព្រមទាំងបានឆ្លាក់ជាការចងចាំដ៏ឈឺចាប់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហសម័យរបស់កម្ពុជា។
មួយឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅ ប៉ុន្តែភាពឈឺចាប់ និងការបាត់បង់ដែលបានកើតឡើងនៅតែស្ថិតក្នុងការចងចាំរបស់ប្រជាជាតិជានិច្ច និងជាមេរៀនប្រវត្តិសាស្រ្តមិនអាចបំភ្លេចបាន គឺ ៖
១- ក្នុងគ្រប់សម័យកាលនៃរយៈពេលជាង ៥០០ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ឱ្យតែមានឱកាសហុចឱ្យ គឺពួកយោធាជ្រុលនិយមថៃ នឹងអនុវត្តនយោបាយអនុត្តរភាព វាទីនិយម បើកការវាយកាន់កាប់ដែនដីប្រទេសកម្ពុជា ជាឧទាហណ៍ ៖ វាយកាន់កាប់ខេត្តខ្មែរជាច្រើន នាសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ឆ្នាំ១៩៤១ វាយកាន់កាប់ ប្រសាទព្រះវិហារ នាសម័យកម្ពុជាទើបទទួលបានឯករាជ្យ ក្រោយកងទ័ពបារាំងដកចេញពីកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៥៣ និងនាពេលចុងក្រោយនេះ ឆ្លៀតឱកាសនៅពេលសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកកំពុងមានភាពវឹកវរ វាយប្រហារកាន់កាប់ដោយកម្លាំងជាថ្មីម្តងទៀតក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។
២- ដើម្បីសម្រេចគោលដៅមហិច្ឆតាឈ្លានពាន កាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជា ពួកយោធាជ្រុលនិយមថៃមិនរារែក មិនញញើត ហ៊ានប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយយោធា និងកម្លាំងអាវុធដ៏កាចសាហាវបំផុត និងគ្រប់ប្រភេទ ដូចជាយន្តហោះចម្បាំង នាវាចម្បាំង ដ្រូន រថគ្រោះ កាំភ្លើងធំ កាំជ្រួច គ្រាប់បែកចង្កោម និងសម្ភារៈសឹកទំនើបៗដ៏ទៃទៀត។ ពួកទាហ៊ានថៃ វាយលុកមកលើខ្មែរលើកនេះ គឺមិនគិតខ្វល់ដល់ចំណងជាអ្នករស់នៅប្រទេសជិតខាងគ្នា មិនខ្វល់នូវផលវិបាកនៃអំពើចោរឈ្លានពានបន្សល់ទុក ដោយចាត់ទុកថាខ្មែរជាសត្រូវ និងលាតត្រដាងអស់នូវសារធាតុពិតជាចោរឈ្លានពាន ស្រេកឃ្លានទឹកដីប្រទេសជិតខាងដោយឥតអៀនខ្មាស់។
៣- ពួកវាទីនិយម យោធាជ្រុលនិយម និងក្រុមអ្នកនយោបាយ អ្នកកាទូត និងជនជាតិនិយមជ្រុលថៃ មិនញញើតបំផុសបំផុលយ៉ាងកម្រោលនូវសង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ សង្គ្រាមចារកម្ម សង្គ្រាមពត៍មាន ដើម្បីបោកប្រាស់សាធារណៈមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ ធ្វើការមួលបង្កាច់ បង្ខូចកេរ្ត៍ឈ្មោះ បង្កើតប្រឌិតរឿង ប្រមាថមើលងាយ លាបពណ៍មកលើប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីរកជាលេសវាយប្រហារ ឈ្លានពាន ដែលល្បីជាងគេគឺរឿងប្រឌិត”ជាន់មីន” ។ល។
៤- រហូតដល់ពេលនេះ មិនមានជនភៀសសឹកថៃណាម្នាក់ ត្រូវរត់ចោលផ្ទះសម្បែងគេទេ តែនៅកម្ពុជា នៅមានជនភៀសសឹករាប់មុឺននាក់ នៅមិនទាន់បានវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះគេវិញ ដោយសារផ្ទះពួកគេត្រូវពួកទាហានថៃ កាន់កាប់ដោុយកម្លាំង ត្រូវបំផ្លិចបំផ្លាញ និងកម្ទេច។ ប្រការនេះ មានន័យថា ថៃគឺពិតជាចោរឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា មិនអាចប្រកែកបាន និងនៅតែបន្តកាន់កាប់ រំលោភឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរមួយផ្នែកដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំង និងសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័នថ្មី លើដីឈ្លានពាន ដើម្បីបង្កើតស្ថានភាពសម្រេចរួចជាស្រេច ( Fait Accompli )។ នេះជាការរំលោភបំពានយ៉ាងកម្រោល លើគោលការណ៍ច្បាប់នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន កិច្ចព្រមព្រៀងនានាជាធរមាននៃប្រទេសទាំង២។
៥- រាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា មិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាត នូវការការកាន់កាប់ដោយប្រើកម្លាំង និងការបង្កើតស្ថានភាពសម្រេចរួចជាស្រេច Fait Accompli។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅតែប្រកាន់ជាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី ដោយផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងរួមជាធរមាននានា រវាងប្រទេសទាំងពីរ។
🫵 មេរៀនទាំង៥ ខាងលើនេះ បានក្លាយជាកម្លាំងជំរុញឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវតែចងចាំគ្មានពេលភ្លេច និងចេះប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ច បន្តពង្រឹងឯកភាពជាតិ មហាសាមគ្គីភាព និងការត្រៀមខ្លួនគ្រប់កាលៈទេសៈ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីពីការរំលោភបំពាននាពេលអនាគត។
🙏 សូមឧទ្ទិស និងគោរពដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធវីរយុទ្ធជន ដែលបានពលីជីវិតក្នុងបុព្វហេតុការពារជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី ព្រមទាំងសូមចូលរួមរំលែកទុក្ខដ៏ក្រៀមក្រំចំពោះប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ ដែលបានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារសង្គ្រាម។
