13/03/2026
💫ខ្មែរបុរាណលោកប្រើប្រតិទិនចន្ទគតិជាគោល ចាស់ៗពីដើមមិនសូវស្គាល់ប្រតិទិនសុរិយគតិទេ ។ លុះមកសម័យអនានិគមបារាំងទើបបារាំងនាំយកប្រតិទិនសុរិយគតិមកអោយប្រើមួយទៀត។ ក្រោយៗមកក្មេងដែលរៀននៅតាមសាលារដ្ឋក៏ចេះចាំតែខែសុរិយគតិភ្លេចខែចន្ទគតិវិញម្តង ។
ទាំងខែចន្ទគតិ និងសុរិយគតិ ឈ្មោះនៃខែនិមួយៗសុទ្ធសឹងមានន័យជាអ្វីមួយ ប៉ុន្តែមនុស្សភាគច្រើនមិនសូវបានដឹងថាឈ្មោះនៃខែនិមួយៗនោះតំណាងអោយអ្វីនោះទេ ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាន័យរបស់ឈ្មោះខែនិមួយ ទាំងចន្ទគតិ និងសុរិយគតិ ៖
«ខែចន្ទគតិ »៖
១-មគសិរ (ក្តាន់), ២-បុស្ស (ក្តាម), ៣-មាឃ (ស្វាព្រាហ្មណ៍), ៤-ផល្គុន (គោ), ៥- ចេត្រ (ខ្លា) , ៦-ពិសាខ (ក្របី), ៧-ជេស្ឋ(ពពែ), ៨-អាសាឍ(សីហៈ), ៩-ស្រាពណ៍ (ផ្កាយព្រឹក) ,១០-ភទ្របទ (រមាស) ,១១ -អស្សុជ (សេះ), ១២-កក្តិក (កូនមាន់) ។
«បញ្ជាក់: ខែចន្ទគតិមានខែដែលមាន២៩ថ្ងៃ និងខែមាន៣០ថ្ងៃ ឆ្លាស់គ្នា។»
«ខែសុរិយគតិ »៖
១-មករា(មករ), ២-កុម្ភៈ(ក្អម), ៣-មីនា (ត្រី), ៤-មេសា (ពពែ), ៥-ឧសភា(គោឈ្មោល) , ៦-មិថុនា (គូបុរសស្រ្តី), ៧-កក្កដា(ក្តាម), ៨-សីហា (សីហៈ), ៩ -កញ្ញា (ស្រីក្រមុំ) ,១០-តុលា (ជញ្ជីង), ១១-វិច្ឆិកា (ខ្ទួយ ), ១២-ធ្នូ (ធ្នូ) ។
«បញ្ជាក់ : ខែសុរិយគតិមានខែដែលមាន៣០ថ្ងៃ និងខែដែលមាន៣១ថ្ងៃ លើកលែងតែខែកុម្ភៈមួយដែលមាន២៨ថ្ងៃ និង២៩ថ្ងៃ។ »
(រូបភាពដកស្រង់ពីអត្ថបទសៀវភៅរៀនអានថ្នាក់កុមារដ្ឋាន របស់លោក ចែត ឆែម បោះពុម្ពឆ្នាំ១៩៥២ ។ ក្នុងសន្លឹកនេះឃើញមានការបោះពុម្ពច្រឡំចំនួនថ្ងៃសុរិយគតិ ។ )